شدت یابی نظامیگری در جهان
و دگرگونی راهبرد هسته ای آمریکا
عیسی پهلوان

14.02.2018

بی تردید راهبرد جدید نظامی آمریکا و برنامه جدید سلاح هسته ای این کشور، به مسابقه تسلیحاتی در سراسر جهان دامن خواهد زد و جهان را ناامن تر از آنچه که امروز هست خواهد کرد و صلح جهانی را با خطر بیشتری روبرو خواهد ساخت. جامعه بشری اما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند صلح و تفاهم و همزیستی مسالمت آمیز است زیرا توسعه و پیشرفت اقتصادی و بالا رفتن رفاه توده های مردم جز در سایه ی صلح و همزیستی پایدار و کاهش چشمگیر بودجه های نظامی امکان پذیر نخواهد بود.

با برسر کار آمدن دونالد ترامپ و جایگیری راست گراترین محفل های سیاسی و نظامی در حکومت آمریکا، به دامنه ی توجه و حساسیت به امور نظامی در این کشور و سایر نقاط جهان هر دم افزوده می شود و نظامی گری نقشی فزاینده تر در سیاست های قدرت های بزرگ  جهانی و منطقه ای ایفا می کند. در یک سال گذشته شاهد افزایش بودجه نظامی درآمریکا بوده ایم. در پی آن، بودجه نظامی هم پیمانان ناتویی آمریکا هم رو به افزایش نهاده است و کشورهای عضو ناتو در اثر فشارهای ترامپ پذیرفته اند به سوی اختصاص 2 درصدی تولید ناخالص داخلی برای بودجه نظامی شان حرکت کنند. چین و روسیه هم به مثابه رقیبان اصلی آمریکا در جهان بر بودجه نظامی شان افزوده اند. درگیری های سیاسی آمریکا و کره شمالی و تهدیدهای متقابل سبب شد که کره جنوبی و ژاپن به عنوان هم پیمانان استراتژیک آمریکا در آسیا به خرید سلاح و افزایش جدی بودجه نظامی روی آورند و مسابقه تسلیحاتی در شبه جزیره کره و شرق آسیا شدت پذیرد. در خاورمیانه هم شاهد چنین روندی هستیم. قرارداد صدها میلیارد دلاری فروش اسلحه میان آمریکا وحکومت عربستان سعودی و فروش اسلحه به دیگر کشورهای متحد آمریکا در خلیج فارس و در رویارویی با آن افزایش بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران، نسخه خاورمیانه ای این روند عمومی شدت گیری نظامی گری در جهان است، امری که صنایع نظامی و نیروهای نظامی و بخش عظیم اقتصادیی که با نظامی گری پیوند دارند و گروه های سیاسی تندرو  و جنگ طلب در همه ی کشورها را تقویت می کند. شاید در شرایط کنونی جهان دیگر این سخن که جنگ ادامه سیاست با ابزار دیگر است چندان درست نباشد چون جنگ می تواند برای تامین منافع این بخش عظیم و برای تامین منافع و سود اقتصادی بیشتر هم تدارک دیده شود.

جیمز ماتیس وزیر دفاع آمریکا در ماه ژانویه پس از انتشار سند استراتژی جدید نظامی آمریکا گفت که استراتژی جدید نظامی این کشور به جای اولویت بر مبارزه با تروریسم، بررقابت با قدرت های نظامی بزرگ یعنی چین و روسیه استوار خواهد بود و آمریکا برای آنکه بتواند برای جنگ آمادگی داشته باشد و چین و روسیه را مهار کند باید بر هزینه های نظامی اش بیافزاید. افزایش 54 میلیارد دلاری بودجه نظامی آمریکا در سال 2018 و رساندن این بودجه به حدود 600 میلیارد دلار در راستای این راهبرد جدید است. سند منتشر شده راهبرد نظامی آمریکا و سخنان وزیر دفاع این کشور دورنمای استراتژی نظامی و سیاست خارجی دولت ترامپ در سال های آینده را بخوبی آشکار می کند. در این سند مهم به روشنی بر تقویت هرچه بیشتر قدرت نظامی آمریکا و کوشش برای آمادگی جنگی آن با استفاده از پایگاه های نظامی  کوچک تر و بمب های اتمی کوچک و سرمایه گذاری در زمینه ی جنگ افزارهای روبوتیک اشاره رفته است.

در سال های گذشته چین و روسیه هم بودجه نظامی شان را افزایش داده اند. بودجه نظامی اعلام شده چین برای امسال حدود 150 میلیارد دلار است و این کشور که دومین بودجه نظامی جهان را داراست با ساخت ناوهای هواپیما بر و هواپیماهای رادارگریز بر توان نظامی اش می افزاید. آلمان و فرانسه دو قدرت عمده اتحادیه اروپا و انگلستان هم اعلام کرده اند که به حجم بودجه نظامی شان خواهند افزود. معاون وزیر دفاع آمریکاهم تاکید کرد که استراتژی آمریکا باید آمادگی برای رویارویی و جنگ بویژه با قدرت های بزرگ باشد. تقویت روند نظامی گری در آمریکا در هفته های اخیر با دو پدیده جدید همراه گشته است، دستور ترامپ برای برگزاری رژه و نمایش بزرگ نظامی در آمریکا با  دستوری که او برای وزارت دفاع آمریکا صادر کرده که در بستر آوازه گری های مدام او  و مشابه سخنانش درباره ی کره شمالی است که در رویارویی با رهبر کره گفته بود کلید هسته ای من بزرگ تر و قوی تر است و یا سخنان خطرناک و جنجال برانگیزش که کره شمالی با آتش و خشم روبرو خواهد شد. افزون براین پدیده، آنچه که از اهمیت بیشتری برخوردارست و یک چالش جدی جهانی است، اعلام دگرگونی استراتژی اتمی آمریکا و ساخت بمب های اتمی کوچک است.

روز دوم فوریه گزارش مهم بررسی وضعیت هسته ای ارتش آمریکا از سوی پنتاگون انتشار یافت و در آن ضمن نام بردن از روسیه بعنوان رقیب اصلی اتمی آمریکا به دولت های چین و کره شمالی و حتی ایران هم اشاره رفته است. مهم ترین نکته در این گزارش که نشانگر یک دگرگونی اساسی در استراتژی اتمی آمریکاست تولید بمب های اتمی کوچک تر با توان ویرانگری حدود 20 هزار تن است، با توان تخریبی معادل هر یک از دو بمبی که بر هیروشیما و ناکازاکی فرو ریخته شد. وزارت دفاع آمریکا می گوید این تغییر استراتژی ردی بر این نظر خواهد بود که بمب ها و قدرت اتمی آمریکا به علت بزرگی و توان ویرانگری بسیارشان  کاربردی نداشته و نخواهند داشت و تنها به کار بازدارندگی می آیند و نه کاربست عملی. در گزارش پنتاگون به نوسازی موشک های بالستیک هوایی و دریایی و زمینی و تولید موشک های کروز دریایی و بهینه سازی کلاهک های اتمی مستقر در زیر دریایی های اتمی اشاره رفته است. از میان کشورهایی که دارای کلاهک های اتمی هستند روسیه و چین به این راهبرد جدید آمریکا واکنش های تندی نشان داده اند. در گزارش پنتاگون آمده است که راهبرد جدید آمریکا تضمین می کند که روسیه درک کند که هرگونه استفاده از سلاح اتمی حتی محدود پذیرفتنی نیست. لاوروف وزیر خاجه روسیه در واکنش به گزارش پنتاگون با ابراز تاسف از اقدام آمریکا آنرا اقدامی جنگ طلبانه ارزیابی کرد و گفت روسیه ابتکارهای ضرور را برای تامین امنیت روسیه بکار خواهد بست. این ابتکار به مفهوم آغاز مسابقه سلاح اتمی همانند دوران جنگ سرد و بالا بردن بودجه نظامی برای تامین هزینه های این مسابقه و از این رهگذر تقویت صنایع نظامی و نیروهای مسلح و لابی سیاسی آنهاست.

وزارت دفاع چین در واکنش به استراژی جدید اتمی آمریکا به شدت با آن مخالفت کرد و آمریکا را متهم کرد که از ذهنیت جنگ سردی دست بردار نیست و از این کشور خواست تا در برابر برنامه خلع سلاح هسته ای مسئولیت پذیر باشد. چین ضمن مخالفت با ارزیابی پنتاگون از تهدیدآمیز بودن قدرت اتمی این کشور بر دفاعی بودن نیروی اتمی اش تاکید نمود. اگر چه زرادخانه هسته ای چین با 270 کلاهک اتمی در برابر 7000 کلاهک اتمی روسیه و 6700 کلاهک اتمی آمریکا چندان گسترده نیست اما با بودجه نظامی روزافزون این کشور و افزایش نقش سیاسی و اقتصادی و ژئوپلیتیکی روزافزون چین در جهان و برنامه هسته ای جدید چالش برانگیز آمریکا باید در انتظار روند جهشی توان اتمی و نظامی این کشور باشیم.

استراتژی جدید آمریکا در زمینه ی ساخت بمب های اتمی کوچک تر کاربردی که بزودی و بناچار به استراتژی همه قدرت های اتمی بدل خواهد شد سیاست 70 ساله بازدارندگی  اتمی را به سیاست جنگ های اتمی کوچک برای اعمال فشار به نیروهای مخالف فرا می رویاند و پیش از آنکه به درگیری اتمی میان آمریکا و روسیه و چین یعنی رقیبان اصلی ژئوپلیتیکی و نظامی در سطح جهانی منجر گردد به یورش اتمی محدود به این و یا آن کشور کوچک تر خواهد انجامید و از اینرو جهان سال های آینده بمراتب از گذشته ناامن تر و خطرناک تر و ترسناک تر خواهد شد و خطر بمباران های اتمی به اصطلاح محدود روزآمدتر. راهبرد جدید اتمی آمریکا آسان سازی کاربرد اسلحه اتمی در جنگ ها آینده از سوی این کشور و دیگر قدرت های اتمی است.

دولت آمریکا در پاسخ به انتقادهای گسترده اعلام کرد که به محدودیت های پیمان آغاز نو با روسیه که در سال 2010 میان آمریکا و روسیه بسته شده است پایبند خواهد بود و بر میزان زرادخانه اتمی اش نخواهد افزود. البته باید دید که دولت ترامپ تا چه اندازه به این وعده وفادار خواهد بود.

به رغم اهمیت بسیار زیاد این استراتژی دهشت زای اتمی، سوگمندانه، افکار عمومی و نهادهای مدنی و جنبش صلح و مخالفان اسلحه ی اتمی در جهان و بویژه در اروپا و آمریکا،  واکنش جدی و در خوری به آن نشان نداده اند و این راهبرد جدید خطرناک و ضد انسانی تاکنون با مخالفت های اساسی و سراسری روبرو نشده است و تقریبن هیچ واکنشی از سوی جنبش صلح و مخالفان نیروی اتمی نشان داده نشده است گویی این جنبش ها در خوابی ژرف و زمستانی بسر می برند.

بی تردید راهبرد جدید نظامی آمریکا و برنامه جدید سلاح هسته ای این کشور که به آنها اشاره رفت، به مسابقه تسلیحاتی در سراسر جهان دامن خواهد زد و جهان را ناامن تر از آنچه که امروز هست خواهد کرد و صلح جهانی را با خطر بیشتری روبرو خواهد ساخت.

جامعه بشری اما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند صلح و تفاهم و همزیستی مسالمت آمیز است زیرا توسعه و پیشرفت اقتصادی و بالا رفتن رفاه توده های مردم جز در سایه ی صلح و همزیستی پایدار و کاهش چشمگیر بودجه های نظامی امکان پذیر نخواهد بود.

 

No Comments

Comments are closed.

Share